โปรแกรมเปิดพร้อมเครื่องมากเกินจนบูตช้า ปิดตัวไหนได้ ตัวไหนห้ามปิด
19 ตุลาคม 2569

เปิดรายการโปรแกรมเริ่มต้นแล้วกดปิดทุกบรรทัดรวดเดียว ผลที่ตามมาคือเครื่องบูตเร็วขึ้นจริง แต่ลำโพงเงียบ ทัชแพดเลื่อนสองนิ้วไม่ได้ และไฟล์งานในโฟลเดอร์ซิงก์ไม่ขยับมาสามวันโดยไม่มีใครรู้ตัว การล้างรายการแบบเหมาเข่งคือพลาดที่เห็นบ่อยที่สุดของเรื่องนี้
โปรแกรมเปิดพร้อมเครื่อง (startup) คือโปรแกรมที่ตั้งให้ตัวเองเริ่มทำงานทันทีที่เราเข้าสู่ระบบ บางตัวจำเป็น บางตัวแค่อยากอยู่ใกล้มือเราไว้ก่อน บน Windows ดูได้ในตัวจัดการงาน (Task Manager) ซึ่งมีส่วนที่รวมแอปเริ่มต้นพร้อมคอลัมน์บอกผู้เผยแพร่และระดับผลกระทบต่อการเปิดเครื่อง บน macOS ให้หาในการตั้งค่าระบบ ส่วนที่ว่าด้วยรายการที่เปิดตอนเข้าสู่ระบบ ชื่อเมนูอาจเปลี่ยนไปตามรุ่นของระบบ แต่แนวคิดเหมือนกัน
เครื่องที่ยัดโปรแกรมเริ่มต้นไว้เต็มก็เหมือนสนับแข้งที่ดึงสายรัดตึงเกินจนขาชา ใส่ได้ ใช้งานได้ แต่ทุกก้าวอึดอัด คลายให้พอดีก็พอ ไม่ต้องถอดทิ้งทั้งชิ้น
กลุ่มที่มักปิดได้โดยไม่เสียอะไร:
- โปรแกรมแชตและประชุมออนไลน์ที่ไม่ได้ใช้ทุกวัน เปิดเองตอนจะใช้ก็ทัน
- ตัวช่วยอัปเดตของแอปทั่วไป เช่น โปรแกรมอ่านเอกสารหรือโปรแกรมเล่นเพลง ตัวแอปมักเช็กอัปเดตเองตอนเปิดอยู่แล้ว
- ตัวเรียกใช้งานของร้านเกมหรือร้านแอป ถ้าไม่ได้เล่นทุกวัน
- โปรแกรมเสริมที่ติดมากับเครื่องพิมพ์หรือกล้อง ซึ่งแค่คอยเด้งหน้าต่างเวลาเสียบอุปกรณ์
ส่วนที่ไม่ควรแตะ คือโปรแกรมป้องกันไวรัส ไดรเวอร์และแผงควบคุมของเสียงกับทัชแพด โปรแกรมซิงก์ไฟล์ที่ใช้งานจริง และตัวที่ดูไม่สำคัญแต่เราพึ่งทุกวัน อย่างโปรแกรมปรับสีหน้าจอตอนค่ำ ใครตั้งให้จอเปลี่ยนเป็นโทนอุ่นหลังพระอาทิตย์ตกไว้ด้วยโปรแกรมแยก ปิดไปแล้วจะงงว่าทำไมจอสว่างจ้า โปรแกรมของมือถือที่คอยรับรูปเข้าคอมก็เหมือนกัน ถ้าใช้วิธีดึงรูปจากมือถือมาเก็บในคอมโดยไม่พึ่งคลาวด์อยู่ ตัวนี้ควรอยู่ต่อ
เจอชื่อที่ไม่รู้จัก อย่าเดา ดูคอลัมน์ผู้เผยแพร่ก่อน ถ้าเป็นชื่อผู้ผลิตเครื่องหรือผู้ผลิตชิ้นส่วนอย่างชิปเสียง มักเป็นของจำเป็น ถ้ายังไม่แน่ใจให้ค้นชื่อไฟล์คู่กับชื่อผู้เผยแพร่ แล้วอ่านจากเว็บผู้ผลิตหรือหน้าช่วยเหลือที่เชื่อถือได้
วิธีที่ปลอดภัยที่สุดคือปิดทีละหนึ่งหรือสองตัว รีสตาร์ต แล้วใช้งานตามปกติสักวันสองวัน สังเกตว่ามีอะไรหายไปไหม ถ้ามีก็กลับไปเปิดตัวนั้นคืน การปิดในรายการเริ่มต้นไม่ได้ลบโปรแกรมออก แค่ไม่ให้มันเปิดเอง จึงย้อนกลับได้เสมอ
ส่วนการถอนการติดตั้งเป็นอีกเรื่อง ถ้าจะถอนโปรแกรมที่ไม่รู้จักทิ้ง สำรองไฟล์สำคัญไว้ก่อน เพราะโปรแกรมบางตัวลบโฟลเดอร์ข้อมูลของตัวเองไปด้วย อย่ารอให้ต้องไปหวังพึ่งโปรแกรมกู้ไฟล์หลังเผลอลบ
โปรแกรมเร่งเครื่องหรือโปรแกรมทำความสะอาดที่โฆษณาว่าทำให้บูตไวขึ้นแบบทันตา ไม่จำเป็น เครื่องมือในระบบทำเรื่องนี้ได้อยู่แล้ว และโปรแกรมพวกนั้นหลายตัวก็ตั้งตัวเองเป็นโปรแกรมเริ่มต้นอีกหนึ่งบรรทัด ถ้าปิดจนเหลือแต่ของจำเป็นแล้วเครื่องยังอืด ต้นเหตุอาจอยู่ที่อื่น เช่น ดิสก์ใกล้เต็มหรือฮาร์ดดิสก์รุ่นเก่า
ผมเองไล่ดูรายการนี้ปีละสองสามครั้ง ทุกครั้งเจอของใหม่ที่ไม่เคยอนุญาตแอบเข้ามาเสมอ สำหรับผม รายการเริ่มต้นที่สั้นและอ่านแล้วรู้จักทุกบรรทัด ทำให้สบายใจกว่าตัวเลขเวลาบูตที่เร็วขึ้นเสียอีก